Võ Chân Cửu: Tiếp Nối Hồn Thơ Bình Định

Image result for Võ Chân Cửu
Nhà thơ Võ Chân Cửu

Ở xứ sở Bình Định, mỗi hòn đá, gốc cây, ngọn gió lùa, và có lẽ cả làn nước biếc… đều mang những sắc màu, hương vị riêng. Chúng như được phủ thêm những huyền thoại, và sự hư ảo. Cảm nhận ấy gần như khá đúng đối với các nhà thơ có gốc gác Bình Định, xưa cũng như nay. Trong đó, tác giả Võ Chân Cửu (sinh 1952) là một biểu hiện rất rõ nét. Nhiều người đã xem ông là nhánh tiếp nối các thế hệ văn nhân Bình Định, từ thời “tiền chiến” cho tới hiện tại…

Nhà thơ Võ Chân Cửu thành danh từ Quy Nhơn từ năm 1969 khi vừa ở tuổi 17. Ông có các sáng tác liên tục đăng trên các tạp chí văn nghệ hàng đầu ở miền Nam như: Văn, Bách Khoa, Khởi Hành, Thời Tập… Những năm này mặc dù đang theo học ở Sài Gòn, nhưng giới văn nghệ vẫn xem ông là tác giả ở Quy Nhơn-Bình Định. Không “đại chúng” bằng loại “thơ tình”, nhưng thơ Võ Chân Cửu, vì in đậm sắc màu quê hương với những ấn tượng tâm linh chìm khuất, nên chỉ có thể “bắt nhịp” với người đồng cảm. Núi Bà, đầm Thị Nại, truông Cách Thử… là những hình tượng đậm nét ở các tập thơ đầu tay của ông. Bài thơ dài “Quảy đá qua đồng” (140 câu) viết năm 1974, tác giả lại diễn đạt cảm hứng vũ trụ qua huyền thoại dân gian rất phổ biến ở vùng núi-biển Khu Đông Bình Định: chuyện “Ông Khổng Lồ”.  Ở Hoa Kỳ, khi soạn bộ Văn Học Miền Nam 1954-1975, ở quyển 4 (về Thơ), nhà văn Võ Phiến (1926-2016) đã dành một chương riêng về Võ Chân Cửu!

Năm 1976 Võ Chân Cửu vào nghề làm báo, có bút danh đảo từ tên thật là Hưng Văn. Thơ ông dù xuất hiện khá ít, nhưng ngôn ngữ vẫn mang đậm tính “huyền thoại-hư ảo”… Từ năm 2012, khi nghỉ hưu, về làm rẫy ở Lâm Đồng, Võ Chân Cửu viết được nhiều bài tản văn mang tính hồi ức khá đặc sắc. Tất cả đã được Công ty sách Phương Nam hợp đồng cùng NXB Hội Nhà văn in thành 3 tập tản văn. Sử dụng thể loại “phi hư cấu” này, dòng văn của ông vẫn đậm chất thơ muôn thuở của các cây bút Bình Định.

Võ Chân Cửu đã xuất bản các tập thơ: Tinh Sương (Thi Ca-1972), Đại Mộng (Nhị Khê 1973), Trường ca Quảy Đá Qua Đồng (Tập san Thi Ca 1975), Ngã Tư Vầng Trăng (NXB Trẻ-1990), Ngọn Gió (NXB Văn Học 2011), Trước Sau (NXB Thư Ấn quán, Hoa Kỳ 2011). Bộ tản văn mang chủ đề Thơ Miền Nam có 3 cuốn: 22 Tản Mạn, Theo Dấu Nhà Thơ , Vén Mây  được NXB Hội Nhà Văn liên kết với Công ty Sách Phương Nam xuất bản, phát hành rộng vào các năm 2013, 2015, 2017.

“Dưới dòng suối những rễ cây vô tình ngoạm đá. Dâu biển tang thương, phá xong những cánh rừng, người ta moi đến gốc. Những rễ cây ôm đá qua các nhà sinh vật cảnh đã thành những món hàng vô giá.

Dòng chảy 21 năm Văn học miền Nam có thể sẽ được đào xới lên theo nhiều kiểu cách. Một nhà khoa học Sinh học chăm bẳm vào các đề tài nghiên cứu, khi nhìn thấy các món sinh vật cảnh này quả quyết qua tháng năm, nó tích tụ nhiều chất phóng xạ; có loại đem chưng trong nhà sẽ rất độc hại. Cách nhìn duy vật thô sơ vẫn xem gỗ và đá là những loài vô cơ. Cách nhìn mới cho rằng trong đó sự sống vẫn dịch chuyển. Có khi nó chứa đựng cả phần hồn! Thật vậy chăng?”

Đoạn văn trên được trích in trên bìa 4 của tập đầu tiên (22 Tản Mạn). Với nhiều ẩn dụ, nó đã tạo sự thích thú cho người đọc hiện thời trong nước, vì chủ đề Văn học Miền Nam 1954-1975 vẫn còn được đề cập với nhiều “dè dặt”!

————-

Vài tuyển tập có liên quan: Võ Phiến: Văn học Miền Nam, quyển 4: Thơ; Thơ Bình Định thế kỷ XX (NXB Văn Học & Hội VNNT Bình Định 2003); Quán Văn tập 46 (NXB Hồng Đức tháng 6-2017) chủ đề “Chân dung văn học Nhà thơ Võ Chân Cửu”…

Nguồn: Nhà thơ Võ Chân Cửu gửi

Advertisements