Nhớ Huế, Thành Phố Của Nàng Thơ

Huyền Chiêu

Image result for tranh thiếu nữ trong thành nội của đinh cường
Thiếu nữ trong thành nội – tranh sơn dầu của Đinh Cường

Sài Gòn thuở ấy là cái nôi của văn nghệ sĩ cả nước nhưng chỉ thấy mấy câu ca ngợi hơi ồn ào của Y Vân:
Sài Gòn đẹp lắm Sài Gòn ơi, Sài Gòn ơi!

Sau, may mắn có ông Đỗ Kim Bảng tâm tình một cách ý nhị hơn:
Đêm vẫn chưa buông nhưng chiều dần tàn
Mây tím giăng ngang trên trời Sài Gòn

Chả bù với Huế, nơi mùa nắng thì gay gắt, mưa thì dầm dề rét buốt nhưng lời thơ tiếng hát dành cho Huế thì ăm ắp như nước sông Hương.

Mà Huế nào phải là thành phố nhộn nhịp “Ngựa xe như nước trên đường vẫn qua mau”. (1)
Huế trầm mặc với những mái ngói nâu già, với tường rêu ảm đạm:

nhà ai. phơi áo. ngoài hiên nắng
nắng tắt trưa qua. lạnh bến chờ
cây ố. sắc tường. vương phủ ấy
trẻ nghèo. nhặt lá. ngói rơi. Hư
(2)

Trong “Chiều Trên Quê Hương Tôi” không có chữ nào nhắc đến Huế nhưng người nghe vẫn biết Trịnh Công Sơn đang vẽ một bức tranh tuyệt đẹp về thành phố quê nhà:

Chiều trên quê hương tôi
Gió đến chơi từ bờ biển xa
Núi đôi khi màu sim tím lạ
Nắng như môi hoàng hôn trên phố

Huế, nơi mà Phạm Duy gọi là “Xứ dân gầy” ấy đã sinh ra biết bao nàng thơ với dáng dấp thanh tao mà các người mẫu bây giờ rất ao ước.

Có khi nàng thấp thoáng bên “vườn ai mướt quá xanh như ngọc” (3) có khi nàng là “người áo tím qua cầu” (4) để chàng lãng tử đang lang thang bên dòng Hương Giang nghe tim mình thổn thức:

Trên bước chân em âm thầm lá đổ
Chợt hồn xanh buốt cho mình xót xa” (5)

Nhưng chưa có ai vẽ được bức tranh thiếu nữ Huế đẹp lung linh như chàng trai Bắc Kỳ Phạm Duy.

Trong ca khúc Dạ Lai Hương (6) “lũ chúng em” Huế ríu rít “rủ nhau ra trước thềm”.

Mấy cô con gái ra ngồi chơi trước hiên nhà thì có gì đặc biệt? Nhưng trong màn đêm êm mướt như nhung, mùi dạ lai hương từ ngàn xa hiu hiu “bỗng quay về dạt dào trên hè” đã làm cho không gian Huế quá êm đềm đến nỗi tác giả phải cầu xin:

Nhẹ bàn chân hương đêm ơi
Nhẹ bàn chân hương yêu ơi

“Cái đẹp đã cứu rỗi thế giới”. Cái Đẹp đã mang đến những ước mơ đầy thiện ý.

Đời ngon như men say tình lên phơi phới
Đẹp duyên người sống cho người

Phạm Duy là gã đàn ông luôn lao vào những cuộc tình thực chất, say đắm kiểu:

“Yêu người xong chết được ngày mai
Yêu như loài ma quái, đi theo ai cuối chân trời
” (7)

Nhưng trong “Dạ Lai Hương” ông đã mô tả được hình ảnh trong sáng nhất, thánh thiện nhất của nàng thơ xứ Huế.

Chao ôi không gian Huế trong Dạ Lai Hương sao hạnh phúc, thanh bình quá đỗi:

Đời vui như ong bay, ngọt lên cây trái
Góp chung mật sống lâu dài

Đêm nay, đêm cũng êm mượt như nhung trong mùi hoa sữa đậm đặc ngây ngất, có tiếng hát của ai đó ca ngợi “Huế Của Ta”.

Nhưng Huế bây giờ sao xa lạ quá:

Ôi Huế của ta
Ta có Huế tự hào
Còn vang chiến công
Huế đi lên kiên cường
” (8)

Tôi viết đoản văn này để nhớ đến Huế thuở nào, cho lòng bớt buồn đau.
“Ước cũ duyên thừa có thế thôi”… (8)

Huyền Chiêu
Mùa thu 2017

(1) Sài Gòn Đẹp Lắm- Y Vân
(2) Nhịp Bước Mùa Thu – thơ Nguyễn Xuân Thiệp
(3) Đây Thôn Vỹ Dạ – Hàn Mặc Tử
(4) Tà Áo Tím – Hoàng Nguyên
(5) Diễm Xưa – Trịnh Công Sơn
(6) (*) Theo tác giả Quỳnh Giao, Dạ Lai Hương được Phạm Duy viết về Huế:
“Người viết riêng thích “Dạ Lai Hương” của Phạm Duy vì ông tả một đêm Hè thơm tho ở Huế, và gợi lên cảnh huyền ảo tuyệt vời nhất. Ông viết ca khúc này vào năm 1953 khi ở Huế và đề tặng hai người đẹp nổi tiếng thời đó là hai chị em Thu Vân và Dạ Thảo.”
(Trích Dạ Lai Hương – Quỳnh Giao – phamduy.com)
(7) Phượng Yêu – Phạm Duy
(8) Huế Tình Yêu Của Tôi – Trương Tuyết Mai
(9) Tống Biệt – Thơ Tản Đà.

Advertisements