Đọc ‘Lang Thang Nghìn Dặm’ của Nguyễn Thị Khánh Minh

Nguyễn Xuân Thiệp


Bìa tác phẩm Lang Thang Nghìn Dặm

Đọc tản văn của Nguyễn Thị Khánh Minh – Bóng Bay, Gió Ơi chẳng hạn – nhiều người bị mê hoặc bởi vẻ đẹp của tác phẩm. Tầng tầng những vẻ đẹp hiển lộng trước mắt: vẻ đẹp của tu từ, vẻ đẹp của hình ảnh, ý tưởng và cảm xúc. Nói chung là nghệ thuật trứ tác và tâm hồn của Nguyễn Thị Khánh Minh.

Lang thang nghìn dặm…

Thú thiệt khi nghe tác giả nói sẽ lấy cụm từ Lang Thang Nghìn Dặm làm tựa đề cho tập tản văn của mình, tôi không nhìn thấy ý nghĩa gì đặc biệt cả. Bây giờ đọc lời mở đầu tác phẩm mới ngộ ra: Có ai đó lại nói, con đường từ trái tim này đến trái tim nọ là con đường thăm thẳm của cảm thông, lại có khi chỉ cần nghe một nhịp đập của cảm ứng là khoảng cách trở nên vô nghĩa. Trên hành trình nghìn dặm này, tôi đã cảm được điều vô nghĩa ấy của không gian tâm linh. Một hành trình mà theo Tim Cahill thực sự không phải được tính bằng dặm mà bằng những người bạn…  Mời các bạn đọc hết lời đầu sách của tác giả để biết ta sẽ gặp những gì cùng với những người bạn ấy.

Đọc Lang Thang Nghìn Dặm của tác giả, ta lại thấy mình một lần nữa bị mê hoặc bởi vẻ đẹp của văn chương NTKM. Chiều ấy rất nhiều gió / đàn chim nhớ phố bay về. Và ta thấy Đinh Cường như một linh hồn trong suốt đang bay. Và trái tim ai kia mãi lang thang ngoài nghìn dặm khi ngoại chờ bên kia sông để nhận một đóa hồng. Và ai, ai về như hài cỏ trong lặng im của lá. Tôi bắt gặp hồn chữ (của VHT) phiêu du trong âm âm tiếng gió va vào ô cửa kính, trong ảo hóa mây trời trong dòng mưa vũng nắng. Đọc thơ người thấy mình nhỏ bé đi dưới cái huyễn lộng, hay chỗ nào, vì sao hay, hỏi như hỏi mây xanh, theo như đuối dòng nước trôi hoài kia. Chuyện trăng tàn là chuyện gì, chưa nghe thấu nỗi đã thấy rúng động. Trăng tàn giật mình thấy sững sờ cái núi lạnh biển im, tấm lòng kiên định băng khiết.  Vân vân… Những con chữ của Khánh Minh như những cái lá, những tia nắng đưa ta vào cõi thơ, cõi đẹp.

Còn hơn thế nữa, đọc Lang Thang Nghìn Dặm ta sẽ thấy cái nhìn thấu thị của tác giả khi phân tích những tác phẩm dưới mắt mình. Nhưng xin đừng nghĩ rằng đây là những bài essays, những tiểu luận nặng tính cách phê bình, nhận định, kiểu như Tác Giả Và Tác Phẩm. Phải nói rằng bao nhiêu năm nay chưa hề có một tác phẩm viết về văn học như Lang Thang Nghìn Dặm. Tác giả đã nhìn bằng con mắt tâm linh con mắt thơ và thấy được ở Lữ Kiều chàng lãng tử của thời gian, ở Phan Tấn Hải người về như mộng, ở Lữ Quỳnh con mắt của giấc mơ, ở Nguyễn Hồi Thủ cánh chim cô độc, ở Vũ Hoàng Thư hạt nắng phiêu du, nghe trong giọng ca Thu Vàng tiếng hát của gió, thấy ở tám câu lục huyền âm và năm câu năm chữ của Nguyễn Lương Vỵ những viên cuội thời gian lung linh… Và tiếng hài cỏ của Trịnh Y Thư. Và dòng sông ra biển của Du Tử Lê… Và…

Tất cả là những bức tranh của Nguyễn Thị Khánh Minh. Những bức tranh không treo trong phòng triển lãm mà nhìn thấy trên khắp mọi chốn mọi nẻo đường. Ở những con đường nắng Nha Trang. Ở góc phố Duy Tân với lá dầu bay và tiếng cười của bạn bè. Ở những quán cà phê La Pagode, Givral, Khúc Ban Chiều, Thềm Xưa, Old Friends, Trieste, Gipsy, Mozart… Trên bãi biển Nha Trang, Sunset Beach. Ở Thong Dong Ca. Trong liêu chùa Già Lam thắp đèn khuya ngồi kể chuyện trăng tàn. Trong khu vườn ở Gia Định với nhà thơ và chiếc võng treo cùng sách vở. Ở bất cứ nơi nào có bạn bè, và văn chương nghệ thuật.

Tới đây thì người viết không còn lời để diễn tả hết vẻ đẹp trong văn NTKM. Xin mời các bạn cầm cuốn Lang Thang Nghìn Dặm lên và tự mình khám phá những vẻ kỳ ảo trên từng trang văn của thi sĩ mến yêu.

Nguyễn Xuân Thiệp
Khi ở Garland, ngày 19 tháng 4. 2017

Advertisements