Thương quá Sài Gòn ngày trở lại (6)

Photo by PCH – Sài Gòn, tháng 9.2016

 

6.

Hôm ra mắt Quán Văn số 41, Đoàn văn Khánh lôi tôi xuống cuối hội trường, chỉ vào một khuôn mặt quen quen và hỏi ông nhớ ai không?
– Rất quen nhưng mà không nhớ.
– Phan văn Quang, nhớ chưa?
Tôi ngượng ngùng nhìn cả hai người và thú thật nhìn rất quen, nhưng nói là nhớ thì… chưa kịp nhớ ra.
– Ban Mê Thuột, chơi với Hứa Hùng Quý…
– A, phải rồi, gần 50 năm không gặp mà hỏi nhớ không thì… thách thức nhau quá. Nhưng thật sự là quen mặt nhau thật nhiều.
Chính xác là 46 năm về trước, năm 1970, chúng tôi đã gặp nhau trong rất nhiều buổi cà phê, tụ hội, sinh hoạt, khi đó tôi và Đoàn văn Khánh cùng ở Ban Mê Thuột.
Quang vui vẻ trao tặng tập thơ “Gửi Chiều Ra Phố”. Thơ của Quang buồn, chất chứa nhiều u uẩn và nhắc nhớ nhiều về vùng đất Tây Nguyên, nơi Quang sống suốt từ đó tới cách đây mấy năm. Khi con cái lớn lên vợ chồng Quang mới quyết định di chuyển về sinh sống ở Saigon.
Trước khi gặp Phan văn Quang, Đoàn văn Khánh đã giới thiệu với tôi một người nữ rất mới mà rất cũ: Chị Carol Kim, người tựa gối kề vai với anh bây giờ, chính là một cô bé ngày xưa gặp gỡ và sinh hoạt thanh niên với chúng tôi thời ở Ban Mê Thuột. Khánh nhấn mạnh hãy lưu ý, Kim bấy giờ là một cô bé, cô bé đi theo các chị để đến tham dự các buổi sinh hoạt của chúng ta, và cô bé nhỏ xíu đó chẳng ai nhớ tới đâu. Chuyến về Saigon lần này gợi cho tôi quá nhiều kỷ niệm về một thành phố trên cao nguyên. Cái thành phố mà nắng thì Bụi Mù Trời, mưa thì Buồn Muôn Thủa đã ghi trong lòng tôi những kỷ niệm tuyệt vời của thời thanh niên rực rỡ.
Tôi đổi lên Ban Mê trước, lúc đó Khánh còn đang lội bùn đen ở Đồng Tháp Mười.
Nhớ một ngày đầu năm, Khánh gửi thư lên có kèm bài thơ:

Buổi chiều một mình trên thành cầu
Ném xuống dòng sông tờ lịch cuối
Có phải bây giờ trời đương xuân
Quanh đây không một niềm rạo rực
Trong ta gượng gạo tiếng reo mừng

Và kể vừa qua một cơn trọng bệnh, rất cô đơn, thèm có bạn bè trò chuyện, cái cô đơn của con người thiếu kẻ tri âm.
Tôi nói với Khánh rằng tôi không thể xin về Đồng Tháp, nhưng nếu Khánh xin đổi lên đây thì thú vị biết bao. Và Khánh xin đổi lên Ban Mê Thuột thật. Đó thực sự là một hạnh phúc mà hai người bạn đem đến cho nhau ở cái tuổi hai mươi. Chúng tôi đã sống hết mình cho Thơ, cho Nhạc, cho đời thường, cho sinh hoạt thanh niên, và cho cả những mối tình vụng về mới lớn. Những sinh hoạt đó có Phan Ni Tấn, có Lâm Thượng Văn, có Nguyễn Quyết Thắng, có Phan văn Quang và cả người mà hồi nãy Quang nhắc tới: Huynh trưởng Hứa Hùng Quý.
Còn có một người nữa mà cả tôi và Đoàn văn Khánh đều tránh né không dám nhắc tới với nhau, bởi vì lúc đó, còn hẹp hòi cho rằng cái tên đó như một vết thương lòng của tôi, mà Khánh không muốn chạm đến. Nhưng bây giờ, chuyện đã quá xa, và bình tâm xem lại thì thấy như một đoạn nghiệp duyên, cái mà lúc đó tưởng là tình yêu, thực ra cũng chỉ là những cảm xúc nhất thời.
Hãy gọi tên cô ta là Hòa Bình. Hòa Bình là một huynh trưởng trong sinh hoạt thanh niên mà Khánh và tôi cùng tham gia. Hòa Bình có một người tình tên là Vinh, sinh viên trường Cao Đẳng Sư Phạm Cao Nguyên. Bất ngờ hai đứa chia tay, Vinh nói với Hòa Bình là “Anh đã nghiệm lại, và thấy rằng anh không yêu em, và anh cũng không muốn tiếp tục nói dối là yêu em, thôi mình chia tay đi.”
Hòa Bình rơi vào trạng thái hoảng loạn và buông thả. Gần như cặp bồ tứ tung, nay ông này mai ông khác, và lại cố tình phô trương chuyện cặp bồ đó để trả thù Vinh.
Thành phố nhỏ xíu, gần như ai cũng biết nhau, nên những việc Hòa Bình làm ảnh hưởng tới tổ chức thanh niên mà chúng tôi sinh hoạt, một vài phụ huynh tỏ vẻ e ngại về đạo đức của huynh trưởng, cho nên với danh nghĩa Liên Đoàn Trưởng, Hứa Hùng Quý triệu tập một buổi họp và tìm biện pháp khắc phục.
Có ý kiến đuổi Hòa Bình ra khỏi tổ chức, không thể chấp nhận một người có tư cách xấu như thế đứng chung trong tập thể. Có ý kiến ngược lại cho rằng chúng ta là một tổ chức giáo dục thanh niên, khao khát hướng dẫn thanh niên sống đạo đức và đào tạo nền móng cho cuộc sống lành mạnh, nếu cứ thanh niên nào hư chúng ta đuổi ra, chỉ giữ lại thanh niên tốt thì chúng ta giáo dục ai?
Vậy biện pháp đưa ra là cử một huynh trưởng tạo cho Hòa Bình một chỗ dựa ổn định về tình cảm cho đến khi Hòa Bình tìm được một tình yêu chân chính.
Biện pháp thì có rồi, nhưng ai là người đứng ra thực hiện? Các Huynh Trưởng ngồi chung thì người đã có vợ, người đang có bồ, và người chuẩn bị đám cưới, chỉ còn hai anh chàng độc thân vui tính là Khánh và tôi.
Hòa Bình có đôi mắt biết cười, to, sáng. Tôi tình nguyện làm người nói chuyện với em. Ngay trưa hôm đó tôi đến nhà Hòa Bình và nói với em rằng tôi cần gặp và nói chuyện riêng một chút. Hòa Bình gật đầu, chúng tôi đi dọc theo suối Đốc Học, qua khỏi chùa Khải Đoan, tìm một quán cà phê ngồi lại.
Tôi nói em hãy cho anh biết, sau Vinh, trong số những người đàn ông quen biết sau này, em đã thực sự yêu ai chưa?
Hòa Bình hai tay chống cằm, nhìn thẳng vào tôi im lặng một chút, rồi nói rất chậm: Em có để ý một người.
– Ai vậy?
– Anh Khánh.
Tôi nhìn ra ngoài sân, buổi trưa nắng ở Ban Mê gay gắt lắm, gió thổi miệt mài cuốn từng luồng bụi đỏ mênh mông trên đường nhựa, trôi tắp vào dẫy vườn cà phê ngút mắt phía xa. Tôi gật đầu, thôi được, anh chỉ muốn biết tới đó, em để ý tới Khánh thì Khánh cũng sẽ để ý tới em.
Tôi nói lại cho Khánh nghe lời Hòa Bình nói, và bỡn cợt như kiểu bàn giao: Nhiệm vụ của tôi đến đây là hết, bàn giao đơn vị lại cho anh. Cả hai cùng cười thỏa mái như một chuyện vui đùa.
Thế rồi bẵng đi, cả vài tuần lễ chúng tôi không gặp nhau, gọi điện thoại cho Khánh, thì Khánh nói Khánh bận trực, hoặc đi vắng. Cuối tuần tôi ngồi một mình ở Cà Phê Chi Cao, nhìn ra ngã tư buồn hiu hắt, bất ngờ nhìn thấy Khánh chạy xe ngang qua, sau lưng tình tứ chính là cô gái mắt to tóc ngắn Hòa Bình.
Tôi vừa vụt muốn đứng lên để gọi, vừa cảm thấy có cái gì không ổn trong lòng. Sao vậy ta, chuyện này… lẽ đương nhiên là phải vậy. Cái việc Khánh đang làm là do chính tôi đưa Khánh mà? Khánh đang thực hiện điều mà chúng tôi yêu cầu mà?
Nhưng dường như cái tôi nghĩ và cái tôi muốn không giống nhau… Tôi đi bộ về mà lòng hoang mang, chính tôi cũng chẳng hiểu được mình!
Tôi có tự đặt một số câu hỏi: Phải chăng tôi yêu Hòa Bình? Đặt câu hỏi rồi tôi bật cười, yêu cái gì khi cảm giác rung động khi gặp nhau còn chưa có thì tìm đâu ra cái “run run như thần tử thấy long nhan” đó. Hay là… hay là… và không tìm được câu trả lời cho mình. Chỉ thấy lòng rộn lên một cái gì rất khó chịu và bực bội vô cớ.
Tôi chịu đựng cảm giác đó mấy ngày, rồi không nhịn được, nửa đêm tôi gọi điện thoại cho Khánh, nói với Khánh rằng tôi thấy Khánh đi chơi với Hòa Bình… Khánh ngắt lời:
– Thì ông muốn như vậy mà?
– Bây giờ khác…
– Nghĩa là sao?
Tôi cố tìm chữ giải thích cho Khánh nghe cảm giác của mình, nỗi buồn cùng sự xao động khó chịu và kết luận: thôi, anh chấm dứt vụ Hòa Bình đi.
Giọng Khánh hơi chùng xuống, rồi khẳng định: Đồng ý, chúng ta chơi với nhau đã bấy lâu nay, tôi hiểu ông, ông hiểu tôi tới độ không cần nói ra cũng đã biết ý nhau. Đây là lần đầu tiên ông phải giải thích mà tôi vẫn chưa hiểu. Nhưng không sao, coi như chuyện Hòa Bình sẽ chấm dứt ngay hôm nay.

Sau đó chúng tôi lại vui vẻ hẹn nhau đi uống cà phê, hẹn ra Nguyễn Quyết Thắng nghe nhạc ca hát, hẹn nhau đi sinh hoạt… nhưng thấp thoáng đâu đó trong tia mắt Khánh tôi bắt gặp một cái gì lúng túng.
Hồi đó, phong trào quán cà phê vườn vừa phát triển ở Ban Mê Thuột. Tôi được biết có một quán mới mở nghe nói rất đẹp, nằm trong khuôn viên một tòa biệt thự đầy ắp hoa cảnh, nhạc hay và cà phê chất lượng tuyệt hảo. Cuối tuần, tôi gọi cho Khánh rủ nhau tối thứ bẩy ghé quán. Khánh từ chối vì đêm đó bận trực… Sau đó Khánh dặn dò, quán đó chắc đẹp và hay lắm, tôi cũng muốn đến, nhưng đi chơi thì phải có bạn, nên hay nhất là ông cũng khoan tới đó. Chủ nhật tôi rảnh, hai đứa cùng đi hay hơn chứ. Tôi đồng ý với Khánh.
Nhưng bất ngờ là khuya thứ bẩy đó, đang nằm thiu thiu sắp ngủ, hai người bạn cùng đơn vị tốc mùng lên và rủ đi uống cà phê. Uống ở đâu? Ra Thu Vàng đi, quán mới, chắc nhiều thú vị.
Trước cửa quán là cả dãy xe Jeep, xe gắn máy đậu đầy nghẹt, trong quán tối om, những ngọn đèn nhỏ xíu trang trí giữa các chậu hoa kiểng chỉ đủ ánh sáng mờ mờ lên từng cái bàn nhỏ nép vào giữa lá cây và bóng đêm.
Ngồi uống cà phê cả ba im lặng nghe nhạc, nhưng có một âm thanh khác lâu lâu vọng lại từ một cái bàn bên kia bụi cây, nghe như tiếng khóc, tiếng thút thít những lời rì rầm nho nhỏ. Rồi tiếng gõ ly ra hiệu tính tiền, chút xíu sau hai bóng người dìu nhau đứng lên rời khỏi quán… tay trong tay, vai sát vai, tôi không nhìn thấy mặt, nhưng mái tóc ngắn, và vóc dáng người đàn ông thì quen thuộc quá đỗi. Hỡi ơi… bạn tôi!
Mắt tôi hoa lên, và tay chân run như bị trúng gió. Tôi cố kiềm chế bằng cách dựa ngửa người trên ghế, nhưng lồng ngực đau điếng như bị một cú đấm và cố nén thế nào thì cũng hực lên một tiếng xót xa. Hai người bạn hỏi dồn, chuyện gì vậy, mày sao rồi? Tôi nói nhanh, tao lạnh quá, có vẻ như cảm gió, mình đi về thôi.

Cả tháng trường tôi từ chối không nhận điện thoại từ Khánh, không liên lạc và nhất định không chịu gặp. Nhưng cơ thể phản bội tôi, giữa lúc tôi cần sức khỏe để chịu đựng những tan nát trong lòng mình thì cũng là lúc con vi trùng sốt rét hoành hành. Người tôi lúc thì như lửa đốt, lúc thì như trong hầm nước đá, và tôi thiếp đi mê mệt vào một lúc nào đó tôi không biết.
Khi tôi tỉnh dậy, thấy mình đang nằm trong bệnh viện, trên người còn những dây truyền nước biển, mắt mờ mờ nhìn chung quanh thì hình dáng đầu tiên tôi thấy là Khánh. Khánh bước tới đưa tay sờ vào trán, rồi nắm lấy tay tôi.
Tôi nói thều thào, anh về đi.
Khánh vẫn nắm chặt tay tôi và nói nhỏ:
– Tôi về ngay bây giờ. Tôi tới chỉ để nói với ông hai điều, và tôi nói ngay đây. Thứ nhất là sáng hôm qua, Hòa Bình đã rời khỏi Ban Mê Thuột để đi Nha Trang, cô ta sẽ không về lại đây nữa. Thứ hai là những gì ông nghĩ trong đầu là sai lầm và những điều ông nhìn thấy tưởng như chính xác nhưng thực ra nó lại không phải như vậy. Bây giờ ông đang hồi phục và sẽ khỏe trong thời gian ngắn cho nên tôi sẽ không tới đây và sẽ không bao giờ tự ý gọi điện thoại cho ông nữa.
Khánh ngừng lại một chút, rồi nói tiếp:
– Tôi luôn sẵn sàng chờ nghe điện thoại ông gọi, bất cứ lúc nào. Hãy nhớ rõ là tôi chờ.
Khánh bỏ đi và tôi rơi vào trạng thái mơ mơ màng màng. Bấy giờ là thời trai trẻ, nên sau khi dứt sốt, tôi bình phục nhanh chóng. Đó là khoảng thời gian buồn nhất trong suốt mấy năm tôi ở thành phố cao nguyên. Những ngày đìu hiu nhìn rừng cây cà phê xanh ngắt, trời trong vắt và những con lộ đất đỏ mịt mùng:

Trời xanh như mầu cỏ
Đất đỏ như máu mình
Một chiều đi tản bộ
Mới thấy đời mông mênh.

(thơ Đoàn văn Khánh)

Tôi không gọi điện thoại cho Khánh, và Khánh cũng không gọi điện thoại cho tôi. Nhưng tôi và Khánh có khá nhiều bạn chung ở đây. Tôi lảng vảng đến nhà Hứa Hùng Quý, nhà Nguyễn Quyết Thắng, nhà Nguyễn Mạnh Tấn, nhà Hoàng văn Hiếu với những ao ước ngấm ngầm bất ngờ gặp nhau. Và gặp nhau thật.
Cả hai vẫn làm như giữa hai đứa chưa hề có chuyện gì, ngồi chơi chung một chút Khánh đứng dậy nói với tôi mình đến nhà Thắng đi. Tôi gật đầu đi theo Khánh ra xe.
Tới quán cà phê Thu Vàng, gọi cà phê và không giữ im lặng được nữa. Khánh nói:
– Tôi muốn nói chuyện với ông, không phải để xin lỗi ông về chuyện vừa qua, vì tôi không có lỗi. Mà chỉ để nói cho rõ một sự thật. Chuyện bắt đầu với Hòa Bình là do ông đề nghị, và chuyện chấm dứt với Hòa Bình cũng là do ông yêu cầu. Nhưng chúng ta sống phải có lý lẽ, chúng ta muốn giúp cô ta ổn định và từ đó tự đứng lên vững vàng bước đi, chúng ta không thể lôi cô ta từ một vũng lầy này để rồi đường đột bỏ đi như Vinh để đẩy cô ta vào một vũng lầy khác, có khi lại sâu nặng hơn. Cho nên tôi thỏa thuận với ông là sẽ chấm dứt, nhưng ít nhất phải có thời gian để rút chứ. Thứ hai là tôi không yêu cô ta, và tôi khẳng định ông cũng chưa yêu cô ta, phản ứng của ông chỉ là phản ứng của lòng tự ái, cái tự ái đó cộng thêm lòng kiêu ngạo và thiếu sâu sắc khi suy xét của ông đã đẩy ông vào trạng thái tồi tệ. Tồi tệ hơn nữa là ông đã đẩy những người yêu quý ông vào cảm giác phạm lỗi, mà họ không hề có. Ông có lỗi.
Khánh kết luận một cách chắc nịch như vậy.
Tôi nhìn Khánh, nhìn những hàng chậu hoa cảnh rực rỡ hoa vàng, rồi nhìn ly cà phê tỏa hương thơm ngào ngạt và nhẹ nhàng nói: “Cà phê ở đây ngon thiệt.”

Hòa Bình biến mất khỏi Ban Mê Thuột cũng như biến mất trong tất cả những chuyện trò giữa tôi và Khánh. Lòng riêng, tôi vẫn mong được gặp lại em một lần. Gặp không phải để hỏi em, mà để tôi có dịp hỏi lại lòng mình là từ đâu, tại sao và như thế nào tôi đã gục ngã như vậy. Thế thôi.

Hơn ba năm sau, ở Bệnh Viện Pleiku, tôi gặp lại Hòa Bình. Đôi mắt to đen và lấp lánh tiếng cười đó bây giờ sũng nước mắt. Hòa Bình lên xin giấy chứng tử cho người chồng vừa tạ thế. Tôi đưa Hòa Bình đi ăn trưa rồi ghé lại một quán vắng ngồi nói chuyện. Ngồi ôn lại chuyện xưa và tiếc nhớ một thời trẻ trung cũ. Bất ngờ trong quán mở bản nhạc “Tưởng như còn người yêu” thơ của Lê thị Ý, nhạc của Phạm Duy:

Ngày mai đi nhận xác chồng
Say đi để thấy mình không là mình
Ngày mai đi nhận xác anh
Cuồng si thuở ấy, hiển linh bây giờ
Cao nguyên hoang lạnh ơ hờ
Như môi góa phụ nhạt mờ vết son
Tình ta không thể vuông tròn
Say đi mà tưởng như còn người yêu…

Hòa Bình không khóc, đôi mắt sũng nước chỉ cúi xuống mặt bàn. Nhưng tôi thì khóc, tiếng khóc bật lên bất ngờ tôi không kìm được và nước mắt ràn rụa. Tôi thấy mình trôi… trôi và lênh đênh giữa tầng mây đang soi bóng mình xuống mặt nước xanh biếc của Biển Hồ.
Giọng nói của Hòa Bình bây giờ không còn dịu nhẹ ngoan ngoãn như ngày xưa, mà cất lên như lời chỉ dạy của người chị với đứa em:
– Đừng con nít nữa. Lâu rồi không gặp, tôi nghĩ N. phải người lớn hơn, trưởng thành hơn chứ. N. nghĩ thử coi, có người con gái nào sỗ sàng để trả lời thẳng với câu hỏi mà ngày xưa N. đặt ra với tôi không? Cái tự cao cộng với thiếu tâm lý, đặt vấn đề không tế nhị và suy xét ngu muội ấy chỉ có ở một đứa con nít. Tới bây giờ mà còn chưa lớn lên, chưa hiểu được nữa sao?
Tôi cứng người trên ghế và im câm suốt tới lúc chia tay. Vạt áo dài đen của Hòa Bình lất phất trong mưa bụi Pleiku, khuất dần vào góc phố… nhưng chắc chẳng bao giờ quên được trong trái tim tôi.

Đang nói về Saigon, mà mạch văn đưa chúng ta đi xa quá về vùng Cao Nguyên, về thời gian hơn 50 năm về trước, nhưng có sao đâu:

Từng góc phố ngát thơm từng ký ức
Mỗi mặt người đăm đắm một riêng tư
Tôi thả tôi về trên những lối xưa…..
Mang dấu vết của quá nhiều xúc cảm


Nguyễn Minh Nữu

2/2017

Advertisements