Thơ Quỳnh. trong cảm nhận bằng hữu (6)

Hoa Quỳnh tranh Nguyễn Chính

Hoa Quỳnh
tranh Nguyễn Chính

 

THƠ QUỲNH & HOÀNG XUÂN SƠN
Trần Thị Nguyệt Mai

Cách đây hơn 30 năm tôi mới được dịp xem hoa quỳnh nở, tình cờ trong một ca trực đêm tại cơ quan. Từng cánh quỳnh như chờ đợi kẻ tri âm bung ra tỏa hương thơm dịu nhẹ. Hoa trắng, sang trọng, đẹp. Chỉ nở một lần rồi tàn tạ.

“Thơ Quỳnh” của Hoàng Xuân Sơn có phải cũng như đóa quỳnh kia chỉ dành cho người tri kỷ?

để thơ thấm vào máu
máu nở ra quỳnh hoa
có khi hồn ẩn dã
hương vỡ như khóc òa

(ngọc văn, thơ và quỳnh hương)

Tôi đã tìm thấy ở thơ Quỳnh những tâm sự của nhà thơ:

đêm gọi khẽ một phương đời yêu dấu
mở mắt ra trời nắng nhẹ đi rồi
mầu son nhạt trên môi hồng ẩn náu
cuộc tình buồn cho bến giạt thuyền trôi

(gọi khẽ)

Một phương đời yêu dấu”. Có phải đó là những ngày xưa, khi chúng ta còn có quê hương, dù lúc đó quê hương chưa thanh bình, đạn vẫn rơi và bom vẫn nổ, ánh hỏa châu vẫn soi sáng đêm đen? Nhưng sao những ngày đó quá dấu yêu, thơ mộng khi người đối với người rất chân tình:

chẳng có đua tranh người kẻ chợ
tình thật như nhiên suối nước ròng
hằng tâm bỗng nụ cười man mác
tràn lòng than lửa rực hừng đông

(hồi văn)

Rồi trận hồng thủy của thế kỷ ập đến. Kẻ bại trận ngậm ngùi. Đối với họ, quê hương bây giờ là đêm đen. Bởi, trước mắt, tương lai của chính họ là một thứ bóng tối kinh khiếp. Khi mọi công việc, mọi lựa chọn đều lấy một chữ “hồng” làm căn bản, còn “chuyên” chỉ là thứ yếu, khi mọi thứ tự do đã bị bóp nghẹt, và người cũng lẩn tránh người vì e dè, nghi kỵ:

phẫn nộ nhiều khi cũng rợn buồn
lòng người mây đục chốn tà dương
đau ở bụi bờ trăng non mọc
một chút sắt cầm một chút hương

(hồi văn)

Không có tự do, không có tương lai, họ đã “bỏ phiếu bằng chân” như ai đó đã ví, tràn ra biển hay đi bằng đường rừng, vượt biên tìm đến những nơi “đất lành chim đậu” trên khắp thế giới:

là đi bươn chải không bờ bến
húc tới. tràn lấp một địa cầu

(sao chẳng là xuân)

Và cũng từ đó bắt đầu những ngày tháng lưu vong, sống đời xa xứ, ngày tất bật lo cơm áo, để khi đêm về cảm nhận nỗi muộn phiền và cô đơn muôn thuở:

giấu nỗi niềm trong đáy ly
mà nghe thuốc đắng
thầm thì chuyện sau

(như nhiên)

Hay:

có những chuyến tầu cô đơn rất mực
chưa đi mà khói đã mù
loay hoay cuộc sống bám víu một đường ray
và rồi mình vẫn sống
ngu ngơ. tầm ruồng. cỏ cây già rí
mươi mười lăm năm thây kéo dài ra rả
rồi mình vẫn sống (bám) ra thức gì
vẫn thở rù rì bụi bặm
khẩu động hàng chợ lao xao
cơ động mày mò lặng im một múi giờ vây hãm
cái bóng tâm thần lủi đi
hoang thú miệt mài
gậy mơ đau rần nẻo mộng

(biết làm sao được)

Nhưng dù vậy, nhà thơ vẫn giữ một niềm tin vào một ngày mai tươi sáng:

thôi đừng xóa cơn mê nồng đương độ
hương còn nguyên cau bưởi chốn quê nhà

đừng nhắc tới nỗi niềm sau đất đá
mai cánh hồng trong nắng ửng ngàn hoa

(gọi khẽ)

Hay:

nắng rồi tan
nắng dầu tan
còn em vô lượng
đá vàng thủy chung

(như nhiên)

Vâng, cũng như nhà thơ, tôi tin rằng sẽ có một ngày:

nắng rồi tan
nắng dầu tan
còn em vô lượng
đá vàng thủy chung

Và:

mai cánh hồng trong nắng ửng ngàn hoa.

Trần Thị Nguyệt Mai
9/9/2016

Advertisements