Giới Cầm Bút Lên Tiếng Tưởng Niệm 30-4-1975

( Nguyễn thị Thanh Bình thực hiện cho mạng VHNT Tiền Vệ – 2012)

Tháng 4/1975 với quá lắm những cuộc đời mất mát thương đau. Hơn 3 triệu những người con từ hai phía anh em có chung một Mẹ Việt Nam đã bỏ mình lãng phí hiến dâng. Trên 600 ngàn chết không một nấm mồ vùi sâu dưới biển đông và hải tặc, cho những khát vọng không cùng của tự do. Cả 300 ngàn người thất trận trong chớp nhoáng một tháng đã lãnh đòn thù, cho những cấm cố tù đày hoặc biền biệt rừng sâu.

Danh sách giết người vẫn còn dài dài, mà chúng ta vẫn chưa sắm nổi cái quan tài để đậy nắp bè lũ “trời không tha, đất không dung” này. Vâng, vẫn còn dài, vượt xa cả những con số tàn độc của một Tần Thủy Hoàng và có một không hai của phát-xít Hitler. Cứ thử mở lại lịch sử 4000 năm… dựng nước, đã phải đụng ngay con số cả trăm ngàn oan khiên rớt xuống trong cuộc đấu tố Cải Cách Ruộng Đất, rồi thì trên dưới 5000 những cái đầu già trẻ lớn bé, đàn bà đàn ông bị chôn sống thảm sát trong Tết Mậu Thân…

Ờ nhỉ, không lẽ những cái Đầu của chúng ta cứ tiếp tục mất đi, để cho sự gian ác chễm chệ ngự trị “Còn đảng còn Mình”, khi Tứ Chi của hình hài chữ S đã lăn lóc tận phương Bắc thống lĩnh là bởi đâu?

Tháng 4 đến. Niềm hoài cổ nhớ nước cũng đến và càng sâu đậm hơn. Mây tím bay. Lạc dấu chim di trở về.

Đã có cả ngàn trang viết về ngày cuối tháng tư bảy lăm. Nhắc hoài một tan rã, một từ biệt vẫn chưa yên nguôi. Trong suốt 37 năm lữ thứ, hay 37 năm chợt làm du thủ, du thực, du khách trên chính quê hương mình.

Thôi được, giờ đây có người muốn biết giới cầm bút chúng ta nghĩ gì về 30-4-1975? Họ có sẽ đi biểu tình trước sứ quán V.C, làm đêm không ngủ thắp nến nguyện cầu, hát nhạc đấu tranh, hay ăn vận toàn trắng để gởi thông điệp khăn tang hay chim trắng hòa bình?

Nghĩ gì hay nhớ về là những nghĩ tưởng, hồi tưởng không tài nào bôi xóa. Nhất là một khi chúng ta chưa thể yên lòng xếp lại mớ lịch sử nhàu nát mỗi ngảy một tội tình hơn. Chí ít đây là cảm nhận của riêng tôi. Nói vậy nhưng tôi vẫn chắc như bắp, là những đồng hương trong đợt di tản đầu tiên cùng tôi, thì trong số khoảng 100.000 người cũng sẽ không thiếu 100.000 vọng tưởng ngút ngàn cho ngày đời ly biệt 30/4/75.

37 năm xin bạn một lần gầy lại mùi hương của những tàn y cũ dĩ vãng. Dù thế nào, dù có ném chúng vào ngăn kéo ký ức thì cũng phải giữ mãi nguyên vẹn. Có phải?

Ơi, nghĩ mà tủi thân tủi phận nước mình. Sau 37 năm cho cái gọi là đất nước thống nhất, chúng ta lại tha hồ “đội sổ” về nhiều thứ, ngay cả quyền căn bản làm người cũng đã hụt hẫng trầm trọng, nói chi đến những chi tiêu phát triển kinh tế này nọ. Tôi chịu không thể mường tượng nổi bức dư đồ chữ S sẽ bị những “đầy tớ nhân dân” này vênh váo đổ thêm bao nhiêu mực tàu nữa. Ô, phải nói là những chủ nhân ông quá giỏi điêu ngoa, đã đưa đất nước vào tình trạng lỏng tay lái không phanh nổi.

37 năm nhìn lại với tôi là một chặng đường tuột dốc thê thảm: tước đoạt của mọi tước đoạt, tham tàn trên cả tham tàn, lừa mỵ phản trắc không diễn tả nổi.

Những chiếc bánh vẽ to tướng mà đến cuối đời nhà thơ Chế Lan Viên mới tuồng như thấu hiểu, thì người ta vẫn thay phiên nhau tọng vô họng nhân dân. Coi như dân trí bị dìm thấp, để họ dễ nắm đầu cai quản, nhưng liệu họ có lấy được vải thưa che mắt thánh trong nội bộ về những con số xếp hạng bệ rạc so với láng giềng quốc tế? Sự kiện đau lòng của Văn Giang mới đây nhất hay hàng loạt xâm chiếm, cưỡng chế, lật lọng luật đất đai mà bản chất lừa bịp vẫn trơ tráo, lại còn giả mời mọc cái bánh vẽ định hướng công nghiệp hóa hầm bà lằng. Thú thật, tôi muốn bạn nghĩ ngợi thêm điều này, vì càng ngày càng thấy những viễn tượng quá đen tối cho quê hương mà sợ mà lo.

30-4, chúng ta cũng đã quẩn quanh những tháng tư cắt dán vụng về 37 mảng ước mơ. Vẫn chưa làm được một điều gì cho ra hồn ra vía. Những nhà văn nhà báo nhà dân chủ tự do vẫn lãnh đủ những bản án dàn dựng, phi lý. Điếu Cày có bị diễn trò bịp bợm chặt tay hay không hòng dò đo phản ứng răn đe, thì lồng ngực chúng ta vẫn chỉ biết nổ tung những bất kham, và Điếu Cày rồi cũng phải ôm ấp những dòng viết dở dang nơi chốn lao tù.

Cuối cùng vẫn là những tiếng hú của bầy ngựa hoang. Không còn nơi đâu một cánh thảo nguyên mà bắt đầu vó nhịp, mà trở về thật sao?

Nào, bây giờ xin mời bạn cứ hí vang trời đất. Mênh mông một tháng tư. Mênh mông một tấm lòng.

 

Sau đây là phần Hỏi và Đáp của Nguyễn Thị Thanh Bình (NTTB) và Hoàng Xuân Sơn (HXS)

     

  • NTTB: Nãy giờ TB. vẫn cố tình dành một khoảng trống cho tên gọi ngày 30-4. Bạn là một cây viết cừ khôi, xin bạn thử tìm một đặt tên khác cho ngày này, ngoài những chữ vẫn được gọi kêu thông thường như ngày Quốc Hận, tháng tư đen, ngày giải phóng hay ngày đại thắng mùa xuân…? Và tại sao bạn lại muốn gọi như thế?

 

HXS: Chào Nguyễn Thị Thanh Bình: nhà văn? nhà thơ? hay người đặt câu hỏi? Cái này gọi là gợi ý mượn ý câu hỏi số 1 của TB về việc đặt tên cho ngày 30 tháng 4 /75. Trước hết, “xát xà phòng” một tí đừng buồn nghe:  “cừ khôi” nỗi gì? kỳ khôi thì có! (hình như ai đó cũng đã xì nẹc?!) . Không nhất thiết phải kỳ khôi, về ngày 30-4 thì người bình thường cũng có câu trả lời bình thường: Gọi là gì cũng được, nhưng 30-4 vẫn là 30-4 (của năm 1975 đấy nhé!) . Thực chất của ngày này không hề thay đổi: đó là ngày MẤT TẤT CẢ! Nói chung, ngày 30 tháng 4 năm 1975 là một vết thương đau xé (cho những ai còn biết đau) và để lại một cái sẹo khó lu mờ (với những ai biết nuôi sẹo).

  • NTTB: Nhà thơ ở trong nước Nguyễn Duy mà chúng ta vẫn tâm đắc bài thơ “Nhìn Xa Từ Tổ Quốc” đã có lần viết: “Nghĩ cho cùng mọi cuộc chiến tranh / Phe nào thắng thì nhân dân đều bại”. Không biết bạn đồng cảm như thế nào với thi sĩ về hai câu này, cũng như liệu bạn có thể cảm tác thêm một vài câu “lấy liền” cho dòng thơ tháng 4 không.

 

HXS: Không hiểu tại sao dân mình nước mình khổ dài dài như thế. Chỉ có bọn thời cơ trục lợi thì thời nào cũng sống sung sướng cỡi đầu cỡi cổ thiên hạ. Cứ phải làm thằng “dân ngu khu đen ” thì nghìn đời cũng không ngóc đầu lên nổi: “con vua thì lại làm vua . . . ”. Xin lỗi TB tôi không ưa “mì ăn liền” !

 

  • NTTB: Vậy thì cứ mỗi 365 ngày vào thời điểm này, chúng ta lại có dịp nghe thấy hoặc chứng kiến “người anh em” trong nước tưng bừng giăng thêm khẩu hiệu, biểu ngữ, và cờ phướn tung bay ngập lối, cùng pháo hoa kèn trống diễn binh… như một thứ men say chiến thắng, trong khi đó ở hải ngoại thì những người lữ thứ kỷ niệm ngày 30/4 như một tưởng nhớ đau thương quốc hận. Như thế liệu tâm hồn bạn lúc này đang bay bổng ở đâu, khi gõ lại từng đường dây biến cố lịch sử mỏi mòn ấy? Bạn có nhớ tại sao lúc ấy bạn quyết định ở lại hay ra đi không?

 

HXS: “Hằng năm cứ vào tháng 4 . . .” Tôi vẫn viết nhiều cho ngày 30 đấy chứ như sự lặp lại tâm thức buồn, thương và hận của kẻ chọn lựa sống đời lưu vong.

 

  • NTTB: Vào những lúc cuối đời, thường thì người ta vẫn bị dấy lên một chút lương tri đạo đức làm người gì đó, và những câu nói sau đây của cố thủ tướng Võ Văn Kiệt được xem như là những điển hình đáng ghi nhận: “Một sự kiện liên quan đến chiến tranh khi nhắc lại, có hàng triệu người vui, mà cũng có hàng triệu người buồn. Đó là vết thương chung của dân tộc, cần được giữ lành thay vì lại tiếp tục làm cho nó thêm rỉ máu”. Là một con dân Việt, mà lại là một người cầm bút tử tế, bạn nghĩ chúng ta phải làm thế nào để có thể băng bó vết thương chung của dân tộc, khi hiểm họa của người phương Bắc càng ngày càng phủ chụp đất nước sau 37 năm vỗ ngực hòa bình thống nhất?

 

HXS: Lại “tử tế” và “không tử tế” nữa rồi ! Nhưng  lần này TB đúng: đã qua gần nửa chặng đường đau chung, dù cầm bút hay không cầm, dù thuộc giới nào đi nữa cũng nên đến với nhau với lòng tử tế (tôi nhấn mạnh hai chữ thực tâm), chung lòng chung sức (không phải là một thứ hòa hợp hòa giải tào lao, lạm dụng) để chống lại kẻ thù đích thực của tổ quốc: hiểm họa đến từ dã tâm của bọn bành trướng.

 

  • NTTB: Nếu bảo “thất bại trong hòa bình” mới là điều đáng lên tiếng luận bàn cho một lộ trình tương lai đất nước khả quan hơn, thì thử hỏi bạn có dám nói, dám viết, dám kiến nghị để lương tâm và chức năng của một người cầm bút không bị kiến cắn, kiến bò không? Và cho dẫu bạn không hề là một trong 75 vạn người mẹ đớn đau nhận phong tước anh hùng liệt sĩ gì đó, thì liệu bạn có phải bịt tai, bịt mắt để khỏi phải nghe hay thấy những bài ca rỗng tuếch nhai đi nhai lại ngợi ca xương máu chiến thắng?

 

HXS: Tôi thật tình không rõ ý nghĩa câu hỏi này của TB? Có phải TB muốn đo lường lòng can đảm của kẻ cầm bút không ?

 Tôi có nhiều bằng hữu văn nghệ, tuy không ai tự xưng là kẻ sĩ, nhưng có nhiều người hành xử theo tinh thần kẻ sĩ; KHÔNG SỢ HÃI (bây giờ đã hết cái thời “biết sợ” để sống như các ngòi bút Nguyễn Tuân, Tô Hải, Chế Lan Viên v.v… thời CS trước 75), dù ở trong hay ngoài nước. Đối với bạo lực, độc tài, bành trướng . . . hãy “phang” chết bỏ .

 

  • NTTN: Không phải cố Tổng Bí Thư Lê Duẩn cũng đã từng biện bạch rằng thì là: “Đây là thắng lợi của cả dân tộc, không phải là của riêng ai”, vậy thử hỏi nỗi đau của “triệu người buồn” kia, cũng hệt như nỗi đau của nước sắp mất, và (ngôi) nhà Việt Nam sắp tan không lẽ không phải là niềm đau chung của dân tộc? Đất nước chắc chắn nào phải của riêng ai, vậy tại sao lại chỉ có thứ độc quyền yêu nước hay bán nước? Sự kiện tiếp tục bỏ tù những trí thức yêu nước độc lập có phải là một thái độ sợ hãi vì muốn củng cố quyền lợi không? Liệu bạn có thấy phấn khởi khi giới trẻ cũng bắt đầu quan tâm và muốn gánh vác phần nào câu chuyện lịch sử 30/4/1975 của cha ông mình?

HXS: (Xin mạn phép nhắc nhở TB khi gọi “cố Thủ Tướng Võ Văn Kiệt, cố Tổng Bí Thư Lê Duẩn” xin ghi chú rõ là của nhà nước Việt Nam cộng sản?!)

 

Khi đã là độc tài đảng trị, buôn dân bán nước thì lời nói nào thốt ra từ đám chóp bu hưởng quyền hưởng lợi chỉ là những lời tuyên tuyên truyền xảo trá, đĩ bợm, mị dân để cũng cố địa vị, quyền hành cho dù sử dụng bất cứ thủ đoạn nào kể cả luồn cúi cam tâm làm nô lệ. Cho nên những kẻ này không còn là người Việt Nam nữa, không cần phải đặt vấn đề riêng/chung; độc quyền hay không độc quyền. Hãy loại bỏ kẻ ác và cùng nhau xây dựng lại thành trì lương tâm để chống kẻ thù phương Bắc, mà trong đó tuổi trẻ thời đại mới đã mang lại niềm tin mới, đóng góp sức mạnh cho cuộc chiến  đấu lâu dài vì tương lai của dân tộc Việt .

 

Xin cảm ơn bạn đã hết lòng chia sẻ. Hẳn là đang có khá nhiều độc giả khá thú vị vì những câu trả lời của bạn.

Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng! Amen!